Fundamentem i źródłem wszelkiej formacji kapłańskiej jest formacja ludzka. Aby przyszła posługa kapłańska była wiarygodna i skuteczna, alumni winni tak kształtować swoją osobowość, aby stali się dla innych pomostem, a nie przeszkodą w spotkaniu z Jezusem Chrystusem. Przyszły kapłan powinien bowiem umieć poznawać do głębi wnętrze człowieka, odkrywać jego trudności i problemy, prowadzić do dialogu, zdobywać zaufanie oraz nawiązywać współpracę.

 
Stąd przyszli kapłani powinni rozwijać w sobie zespół cech, bez których nie można kształtować dojrzałej osobowości. "Potrzebne jest więc wychowanie do umiłowania prawdy, do prawości i rzetelności, do szacunku wobec każdej osoby, do poczucia sprawiedliwości, do wierności danemu słowu, do prawdziwego współczucia, do konsekwentnego postępowania, a zwłaszcza do zrównoważonego sądu i zachowania" (Pastores dabo vobis 43).

 
Szczególnie ważna jest zdolność do utrzymywania więzi z innymi. Stąd przyszły kapłan winien być uprzejmy, gościnny, szczery w słowach i intencjach, roztropny i dyskretny, wielkoduszny i gotowy do służby, zdolny utrzymywać otwarte i braterskie kontakty z innymi, zawsze gotów zrozumieć, przebaczyć i pocieszyć (por. 1 Tm 3, 1-5; Tt 1, 7-9).

 

1. Człowieczeństwo u podstaw kapłaństwa
 
Formacja ludzka do kapłaństwa w życiu powołanych dokonuje się przede wszystkim poprzez urzeczywistnianie człowieczeństwa. Powołany do kapłaństwa jest "z ludzi brany, dla ludzi ustanawiany w sprawach odnoszących się do Boga" (Hbr 5, 1).

 
Seminarium jest wspólnotą kształtowaną przez wielość relacji międzyosobowych, które pozwalają osiągnąć pełny rozwój człowieczeństwa poszczególnych alumnów. Żyją oni w przestrzeni bogactwa duchowo-intelektualno-emocjonalnego osób duchownych i świeckich, bardziej lub mniej związanych z codzienną egzystencją powołanych. Wspólny pobyt alumnów w kaplicy seminaryjnej, jadalni, w salach wykładowych, w chwilach wolnych od zajęć oraz różnorodne relacje z księżmi przełożonymi, księżmi profesorami i innymi osobami wpływają na możliwość pogłębiania człowieczeństwa w życiu powołanych do kapłaństwa.

 
Ważnym miejscem formacji ludzkiej alumnów jest ich dom rodzinny oraz jego parafialne otoczenie, gdzie przyszli kapłani utrzymują bliskie relacje osobowe z rodzicami, rodziną i wspólnotą parafialną. Znaczny okres formacji seminaryjnej, około dwa lata, przypada właśnie na obecność alumnów w środowisku rodzinnym, które nadal kształtuje pozytywne postawy ludzkie powołanych. Chroni ich przed hermetycznym zamknięciem się we własnym świecie bez uwzględniania różnorakich potrzeb tych, do których będą w przyszłości posłani. Konkretna pomoc i uczestnictwo w codziennym trudzie środowiska rodzinnego w czasie wakacji i ferii wzmacnia u alumnów więzy ludzkiej miłości i przyjaźni oraz pozwala lepiej zrozumieć problemy życiowe tych wszystkich, którym będą w przyszłości głosić ewangeliczne przesłanie o pięknie człowieczeństwa i chrześcijaństwa.
 
Podstawową zasadą formacji ludzkiej, która przejawia się w postawie szacunku i miłości wobec każdego człowieka, jest traktowanie siebie i innych jako osoby. Alumni są świadomi tego, że rozwój ich powołania dokonuje się dzięki różnym formom pomocy ze strony ludzi, którzy w ten sposób ofiarują niejednokrotnie osobowy dar swojej miłości i dobroci, ujawniając piękno swojego człowieczeństwa. Stąd też seminarzyści pragną odwzajemnić się postawą szacunku i miłością wobec każdego człowieka, który towarzyszy im na drodze powołania. Konkretnym przejawem takiej postawy jest ludzka solidarność z różnymi osobami tworzącymi wspólnotę seminaryjną, która wyraża się w pomocy przy sprzątaniu budynku seminaryjnego, w pracy fizycznej w ramach wakacyjnych grup roboczych, w trosce o gospodarczo-techniczne funkcjonowanie Seminarium.

 
W formacji ludzkiej alumnów podkreśla się konieczność rozwoju sfery cielesnej, która wpływa także na rozwój sfery duchowej człowieka. Temu celowi służą między innymi zajęcia sportowe prowadzone w sali gimnastycznej, możliwość korzystania z krytej pływalni, wakacyjny wypoczynek w Zakopanem, korzystanie z boiska sportowego w Błoniu. Dużymi osiągnięciami w rozgrywkach ogólnopolskich w piłce nożnej z udziałem reprezentacji różnych seminariów diecezjalnych i zakonnych może poszczycić się drużyna piłkarska WSD w Tarnowie Victoria, która w 2001 zajęła III miejsce, a w 2009 zdobyła wicemistrzostwo Polski. Alumni Seminarium Duchownego włączają się także w zawody sportowe rozgrywane w różnych dyscyplinach pomiędzy studentami poszczególnych uczelni wyższych miasta Tarnowa.

 
Ważnym wymiarem formacji ludzkiej jest także troska o zdrowie alumnów, którą sprawują między innymi wyspecjalizowani pracownicy służby zdrowia, przyjmujący pacjentów w gabinecie lekarskim oraz w gabinecie stomatologicznym.
 
2. Miłość i dojrzałość uczuciowa źródłem duchowego ojcostwa
 
Innym przejawem formacji ludzkiej kandydatów do kapłaństwa jest kształtowanie miłości i dojrzałości uczuciowej. Warunkiem dojrzewania uczuciowego winna być świadomość, że miłość zajmuje centralne miejsce w ludzkim życiu. Człowiek nie może żyć bez miłości. Pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą, jeśli nie spotka się z Miłością, jeśli jej nie dotknie i nie uczyni w jakiś sposób swoją. Praca nad dojrzałością uczuciową nie ogranicza się jedynie do relacji międzyludzkich w ramach wspólnoty seminaryjnej. Alumni, pragnąc w przyszłości realizować powołanie duchowego ojcostwa w kapłaństwie, podejmują między innymi pracę wśród dzieci w świetlicach parafialnych, wśród osób starszych i cierpiących oraz wśród tych wszystkich, którzy potrzebują szczególnie ciepła miłości.

 
Do zrozumienia i urzeczywistnienia prawdy o ludzkiej miłości zmierza właściwie pojęte wychowanie seksualne. Polega ono między innymi na szacunku i umiłowaniu czystości jako cnoty. Stąd kandydaci do kapłaństwa uczą się dojrzałego przeżywania wartości własnej płciowości. To przeżywanie jest wyraźnie ukierunkowane na cel królestwa Bożego jako afirmacja miłości. W tym kontekście seminarzyści uczą się wypracowywać pełne szacunku postawy i style odnoszenia się do siebie wzajemnie oraz do kobiet i mężczyzn, do których będą posłani. Alumni, pragnąc głęboko przeżywać ludzki wymiar miłości w perspektywie kapłaństwa, powołani są w sposób szczególny do sublimacji sfery uczuciowej, która nie polega na zniszczeniu płciowości, będącej darem Boga dla każdej osoby ludzkiej, lecz na wprowadzenie tej sfery w dynamizm pracy duszpasterskiej w ramach przeżywanego celibatu. Stąd też kandydaci do kapłaństwa nie są izolowani od rzeczywistości życia ludzi świeckich; wręcz przeciwnie przez różne formy pracy duszpasterskiej ("oazy", grupy młodzieżowe, zaangażowanie w pielgrzymki, pracę w ramach duszpasterstwa rodzin itd.) mają możliwość dorastania do duchowego ojcostwa w oparciu o miłość i dojrzałość uczuciową.
 
3. Kształtowanie dojrzałej wolności
 
Kształtowanie dojrzałej wolności to kolejny przejaw formacji ludzkiej kandydatów do kapłaństwa. Pozwala on na podjęcie jednego z najbardziej istotnych wyzwań współczesnego świata - głębokiego i powszechnego pragnienia wolności. Przygotowujący się do kapłaństwa są świadomi tego, że wychowanie i samowychowanie do odpowiedzialnej wolności należy do istoty formacji ludzkiej. Wychowanie do wolności realizuje się jako wychowanie do samookreślenia się (poznanie siebie i ekspresja twórcza) oraz jako spełnienie wolności w relacji do innych (postawa tolerancji i poszanowania godności osoby).

 
Stąd też seminarzyści uczą się przełamywać własną anonimowość i bierność oraz czynnie kształtować własne uczestnictwo we wspólnocie. Postawa bierności, krytykanctwa, izolacji w sposób wyraźny koliduje z formacją ku wolności. Dojrzała i odpowiedzialna wolność winna natomiast wyrażać się w twórczości poddanej dobru wspólnemu. Szczególną troskę przejawiają alumni we właściwym rozumieniu i praktykowaniu tolerancji wyrażającej się szacunkiem dla wolności osobistej, z równoczesnym umiłowaniem i gotowością obrony tego, co jest prawdą i dobrem.

 
W strukturę życia seminaryjnego wpisują się różne koła zainteresowań, począwszy od prac introligatorskich, poprzez zespoły muzyczne, a skończywszy na przygotowywaniu przedstawień teatralnych i możliwości ekspresji poetyckiej na łamach periodyków seminaryjnych redagowanych przez alumnów. W ten sposób alumni mają możliwość wyboru jednej z form działalności seminaryjnej, która pozwala na realizację własnych zainteresowań w oparciu o właściwie ukształtowaną sferę wolności, w obszarze której uobecnia się pełnia człowieczeństwa.
 
Życie w zróżnicowanej społeczności, jaką jest Seminarium Duchowne, stanowi dla alumnów wyzwanie do przeżywania własnej wolności w oparciu o poszanowanie praw innych osób. Dokonuje się to w wielowymiarowych relacjach w czasie wspólnych modlitw, posiłków, przechadzek, wspólnego mieszkania, a przede wszystkim w różnych bolesnych i radosnych sytuacjach egzystencjalnych, które kształtują codzienne życie wspólnoty seminaryjnej. Wspólne spotkania w auli seminaryjnej mają za zadanie budowanie wspólnoty poprzez wymianę informacji, kształtowanie odpowiedzialności za całość życia seminaryjnego. Winny także wprowadzić alumnów w kapłański savoir-vivre, aby wzajemne relacje, na płaszczyźnie szeroko rozumianego człowieczeństwa, tworzyły podstawę dla głębokiego szacunku dla każdego człowieka.

 
Wspólnota seminaryjna pragnie powyższe postawy przenieść, w duchu Ewangelii, na relacje z różnymi osobami świeckimi, a szczególnie z tymi, którzy często bywają zepchnięci na margines życia społecznego. W wymiarze formacji ludzkiej w Seminarium zwraca się uwagę na pracę alumnów z osobami uzależnionymi (specjalistyczne kursy prowadzone w tym celu w Seminarium), z przebywającymi w więzieniu, z dziećmi z rodzin dotkniętych patologią społeczną, z ludźmi stanowiącymi zamknięte kręgi społeczne (duszpasterstwo głuchoniemych).
 
4. Formowanie odpowiedzialnego sumienia
 
Kształtowanie sumienia to centralny element formacji ludzkiej powołanych do kapłaństwa. Bowiem kandydat do kapłaństwa ma stać się kierownikiem i przewodnikiem sumień. Sumienie jest bowiem sanktuarium spotkania każdego człowieka ze sobą samym i z Bogiem.

 
Seminarzyści podejmują od początku swojej formacji wysiłek kształtowania swoich sumień w duchu posłuszeństwa wiary. Oprócz środków i kryteriów charakterystycznych dla formacji duchowej należy w tym miejscu podkreślić znaczenie właściwej wrażliwości sumień wobec problemów wspólnoty seminaryjnej. Wyraża się ona w realnym zaangażowaniu, we wzbogacającym wkładzie własnych talentów i charyzmatów, a także - w koniecznych sytuacjach - w radykalnym sprzeciwie wobec zaistniałego zła.

 
Kształtowanie wrażliwości sumienia alumnów przejawia się w trosce o wzajemny rozwój duchowy i intelektualny, który realizuje się w zaangażowaniu w pomoc braciom mającym trudności intelektualne, w rozwoju różnych form życia religijnego, wpływających na duchowe pogłębienie przyszłych kapłanów. Szczególnie w formacji ludzkiej akcentuje się rozwój wrażliwości sumienia na potrzeby najuboższych; stąd też alumni organizują różnego rodzaju zbiórki pieniężne, loterie fantowe, z których środki są później przeznaczane na pomoc ubogim dzieciom, ludziom chorym oraz na potrzeby misji.

 
Chrystus, wcielając się w ludzką naturę, wyniósł człowieczeństwo do niezwykłej godności. Równocześnie, żyjąc życiem zwykłych ludzi, był niezwykle wrażliwy na najważniejsze ludzkie potrzeby, uzdrawiając, pocieszając i nawiązując głębokie relacje miłości ze wszystkimi, którzy potrzebowali Jego pomocy. Alumni, przygotowujący się do kapłaństwa, pragną się upodobnić do Chrystusa, naśladując doskonały charakter Jego człowieczeństwa. Dokonuje się to w pełnym rozwoju wszystkich pozytywnych elementów osobowych, które wpływają na kształtowanie się piękna ich człowieczeństwa, stanowiącego podstawę pełnej realizacji kapłaństwa.

 

 

 

 

 


Copyright © 2010/2013/2014. All Rights Reserved.